Merknaam
Zeposia
Wat is ozanimod en hoe werkt het?
Ozanimod behoort tot de groep van de ‘kleine moleculen’ (dit zijn chemisch geproduceerde geneesmiddelen, zoals de meeste klassieke geneesmiddelen). Het is een S1P receptor modulator; het beïnvloedt de werking van en de verplaatsing van lymfocyten (een soort witte bloedcel). Bij IBD (inflammatoire darmziekten) ontstaat een overdreven ontstekingsreactie in het lichaam (waaronder de darm). Daarbij speelt overactiviteit van de lymfocyten een belangrijke rol. Ozanimod vermijdt overmatige activiteit van lymfocyten om zo het ontstekingsproces bij IBD tegen te gaan.
Ozanimod wordt ook gebruikt bij Multiple Sclerose (MS).
Terugbetalingsregels
Ozanimod wordt terugbetaald bij Colitis Ulcerosa in ‘tweede lijn’. Mogelijks in de toekomst ook voor de ziekte van Crohn.
Voorbereiding voor de start
Vóór de start van de behandeling worden enkele onderzoeken uitgevoerd om onder andere na te gaan of er geen sluimerende infecties aanwezig zijn (met behulp van een bloedonderzoek). Infecties kunnen soms aanwezig zijn in het lichaam zonder dat je hiervan klachten hebt. Ozanimod heeft een invloed op het immuunsysteem, waardoor gebruik van deze medicatie ervoor kan zorgen dat de infectie opflakkert.
In geval van verhoogd risico op ‘macula oedeem’ wordt een consultatie bij de oftalmoloog (oogarts) voorzien vóór de start van de behandeling. Mensen met Diabetes mellitus (suikerziekte), uveïtis of retinaproblemen hebben een verhoogd risico.
ECG (elektrocardiogram of ‘hartfilmpje’) om eventuele geleidingsstoornissen op te sporen.
Attest
Er bestaan terugbetalingsregels waaraan voldaan moet zijn vóór de start van de behandeling. Dit wordt besproken met je behandelende arts. Het attest wordt in orde gebracht door de arts en wordt mee opgevolgd door de IBD-verpleegkundige.
Vaccinaties
Vaccinaties worden vóór de start van en tijdens de behandeling besproken en opgevolgd met je behandelende arts en je huisarts. Het is van groot belang dat er geen levend verzwakte vaccins meer mogen worden toegediend na de start/tijdens de behandeling (bijvoorbeeld vaccin tegen gele koorts en mazelen-bof-rubella).
Algemeen wordt het pneumokokkenvaccin, het jaarlijks covid- en griepvaccin en de 10-jaarlijkse tetanusvaccinatie aanbevolen. Ook kan het herpes zoster-vaccin (vaccin tegen Zona) worden besproken.
Opstart- en onderhoudsschema van de behandeling
| Inductie | Dag 1 tot en met 4 Dag 5 tot en met 7 | Tablet 0,23mg 1x/dag Tablet 0,46mg 1x/dag |
| Onderhoud | Vanaf dag 8 | Tablet 0,92mg 1x/dag |
| Nazicht | Week 12 | Linker coloscopie |
Ozanimod wordt in pilvorm toegediend.
Tijdens de opstartfase (inductie) wordt de dosis geleidelijk aan opgedreven. In de blister worden de eerste dagen goed aangeduid. Je neemt telkens 1 tablet van de correcte dag.
Op dag 1 tot en met 4 is een tablet van 0,23mg 1x per dag voorzien. Op dag 5 tot en met 7 is een tablet van 0,46mg 1 x per dag voorzien. Vanaf dag 8 is een tablet van 0,92mg 1x per dag voorzien (de inductie of opstartfase loopt tot week 13; nadien is een vernieuwing van het attest noodzakelijk).
Opvolging
Ozanimod werkt niet onmiddellijk, het kan tot 3 maanden duren voordat het effect zichtbaar is.
De bloedafname wordt op regelmatige basis opgevolgd (bloedcellen en levertesten). De bloeddruk wordt best ook op regelmatige basis (bijvoorbeeld via de huisarts) opgevolgd.
Bij colitis ulcerosa moet er voor de terugbetaling vóór week 13 een linker coloscopie gebeuren; deze moet aantonen dat er verbetering is van de ziekteactiviteit ten opzichte van vóór de start.
Opvolging van de ziekteactiviteit kan gebeuren door middel van symptoomopvolging, bloedafname, stoelgangsstaal, beeldvorming (echo/MR/CT) of endoscopie. Hoe en wanneer deze onderzoeken gebeuren hangt af van de situatie en wordt besproken met je behandelende arts.
Als blijkt dat de medicatie goed aanslaat, wordt deze in principe verdergezet. Het onderdrukt de ontsteking en heeft als doel ‘ziekteremissie’ te bekomen en te behouden. Er kan geen definitieve genezing van je ziekte worden bekomen en het stoppen van de medicatie kan een opflakkering veroorzaken.
Wanneer je ziek bent, koorts en/of zona hebt, wordt de toediening soms tijdelijk onderbroken. Je contacteert in dat geval best altijd de IBD-verpleegkundige!
Mogelijke nevenwerkingen
Zoals bij alle geneesmiddelen, kan ook het gebruik van ozanimod bijwerkingen veroorzaken.
Bij het starten van de behandeling kan een vertraagd hartritme optreden (dit wordt vermeden door de trage opbouw van de medicatie).
In het bloed kunnen de levertesten stijgen en bloedcellen kunnen dalen (rode en/of witte bloedcellen).
Bij mensen met een verhoogd risico (cfr hierboven bij ‘voorbereiding voor de start’) kunnen oogproblemen ontstaan. Indien je zicht plots gedaald is, gelieve je arts/IBD-verpleegkundige te contacteren.
Andere bijwerkingen zijn: hoofdpijn, gewrichtsklachten, verhoogde bloeddruk en verhoogd risico op infecties zoals luchtweginfecties (en zona).
Er kunnen interacties optreden met sommige andere medicatie (bijvoorbeeld Clopidogrel, Rimampicine); de spiegel van de medicatie kan hierdoor verhoogd worden; bespreek chronische medicatie of nieuwe opstart van medicatie telkens met de IBD-verpleegkundige of behandelende arts!
Contacteer altijd de IBD-verpleegkundige of behandelende arts bij het vermoeden van een belangrijke bijwerking of bij tekens van infectie zoals koorts en zona.
Zwangerschap en borstvoeding
Ozanimod lijkt NIET veilig tijdens zwangerschap en borstvoeding. Bespreek tijdig een eventuele zwangerschapswens met de IBD-verpleegkundige en/of je behandelende arts.
In geval van een vastgestelde zwangerschap dien je de medicatie onmiddellijk te onderbreken en ons zeker op de hoogte te brengen!
Contact
IBD verpleegkundigen
- Telefonisch (052 25 21 76) te bereiken op dinsdag, donderdag en vrijdag.
Via secretariaat gastro-enterologie
Via mail
IBD-artsen
