Bij radiotherapie of bestraling wordt radioactieve energie in de vorm van een stralenbundel gericht op de plaats waar het letsel zich bevond. Dit verkleint de kans op een nieuw letsel.
De bestraling op zich is pijnloos. De radiotherapeut zal ervoor zorgen dat de toegediende dosis en het bestralingsveld zodanig worden berekend dat er zo weinig mogelijk schade aan gezonde weefsels en organen is.
Na een borstsparende ingreep zal je altijd bestraling krijgen. Na een borstamputatie kunnen er redenen zijn die een bestraling nodig maken. Je arts zal dit met jou bespreken.
De bestraling start ongeveer 4 tot 6 weken na de operatie en duurt 4 tot 6 weken afhankelijk van jouw gepersonaliseerd bestralingsschema.
Mogelijke bijwerkingen van bestraling zijn: roodheid van de huid, zwelling van de borst en vermoeidheid.
Stap 1: raadpleging bij de radiotherapeut
De behandeling start met een raadpleging bij de radiotherapeut. Hij/zij bekijkt jouw medische gegevens, onderzoekt je en stelt jouw radiotherapie-behandelschema op. Je krijgt ook een algemene informatiebrochure. Het secretariaat legt je afspraken vast voor de voorbereiding (CT-simulatie) en laat je weten of je hier al dan niet nuchter voor moet zijn. Je krijgt ook praktische informatie over bijvoorbeeld parkeerkaarten, betalingen, terugbetaling van vervoerkosten, ... .
Stap 2: de CT-stimulatie
Ongeveer één week na de consultatie bij de radiotherapeut word je verwacht bij de sociaal verpleegkundige. Deze afspraak wordt meestal gepland 30 minuten vóór de CT- simulatie. De sociaal verpleegkundige/maatschappelijk werkster geeft jou en je familie duidelijke en concrete informatie over het verloop van de simulatie, radiotherapie en mogelijke bijwerkingen.
De CT-simulatie is de voorbereiding op de effectieve bestraling. Voordat de behandeling begint, moet de radiotherapeut immers het doelgebied bepalen. Je ligt daarom in dezelfde houding die nodig is voor de bestraling.
Een CT-simulator is een CT-scan die onmiddellijk een drie- of vierdimensionaal beeld maakt. Met behulp van deze beelden maken de radiotherapeut en de stralingsdeskundige vervolgens een individueel radiotherapie-behandelplan.
Verloop van de CT-simulatie:
- De verpleegkundig technoloog installeert je in ruglig op de CT-tafel. Zorg ervoor dat je ontspannen en gemakkelijk ligt, want tijdens de bestraling moet je steeds diezelfde houding aannemen.
- De mogelijkheid bestaat dat er op dit moment contrastmiddel wordt toegediend.
- Voor de voorbereiding van de CT zal de behandelende arts markeringen op je huid kleven.
- De CT wordt genomen; hierbij gaat de CT-tafel een paar keer door de machine (scanner).
- Na het nemen van de scan worden er inktlijnen en een zestal tatoeagepunten aangebracht op de huid. Houd er rekening mee dat de inkt vlekken kan maken op je kleding. Draag dus liever geen nieuwe of lichtgekleurde kledij.
- De markeringen moeten tijdens de volledige duur van de behandeling op het lichaam blijven. Uiteraard zal de verpleegkundig technoloog de markeringen regelmatig bijtekenen tijdens het verloop van de behandeling.
- De CT-simulatie duurt een 30-tal minuten.
Nadat je alle nodige voorbereidingen hebt doorlopen, berekenen de stralingsdeskundigen in samenspraak met de arts een persoonlijk bestralingsplan. Het opstellen van een bestralingsplan duurt minimaal 4 werkdagen. De bestraling begint dus niet direct na de voorbereidingen.
Stap 3: de bestralingen
De bestralingen vinden plaats op werkdagen (maandag tot vrijdag).
De verpleegkundig technoloog helpt je om plaats te nemen op de bestralingstafel (je ligt hierbij in exact dezelfde houding als tijdens de CT-simulatie). Daarna verlaat de verpleegkundig technoloog de bestralingsruimte. De bediening van het bestralingstoestel vindt plaats in een aparte ruimte. Via camera en een intercomsysteem houdt de verpleegkundig technoloog je tijdens de bestraling steeds in het oog en kan hij ook contact met je hebben. Tijdens de bestraling moet je stil liggen en zo weinig mogelijk bewegen. Het idee om enkele minuten alleen in de bestralingsruimte te liggen, kan beangstigend zijn. Als dit voor jou het geval is, zeg het vóór de start van de behandeling aan de verpleegkundig technoloog, zodat deze met jou naar een oplossing kan zoeken. Je merkt niets van de bestraling, je hoort alleen een licht zoemend geluid. De bestraling zelf duurt slechts een paar minuten. De eerste bestraling duurt gemiddeld iets langer dan de volgende bestralingen aangezien de eerste maal bijkomende controles uitgevoerd worden. Je ligt gemiddeld 10 à 25 minuten op de behandelingstafel.
