Hieronder geven we je graag bijkomende informatie over leven met hartfalen. Zo willen we je ondersteunen om zo goed en aangenaam mogelijk thuis te leven met je hartaandoening.
Doel van hartfaleneducatie
- Je kent de behandelingsmogelijkheden en je weet waarop je zelf invloed kan hebben tijdens het ziekteverloop.
- Je begrijpt de ziekte en leert ermee omgaan.
- Je herkent alarmsignalen en weet wat ermee te doen.
- Als je jouw ziekte goed begrijpt en de richtlijnen goed toepast, kan dit helpen om
- je symptomen en levenskwaliteit te verbeteren
- het aantal complicaties (nevenwerkingen) te verminderen
- herhaaldelijke ziekenhuisopnames te vermijden
- Weeg je elke dag.
- Het streefgewicht wordt bepaald bij ontslag uit het ziekenhuis.
- Weeg je best op hetzelfde moment van de dag. Bij voorkeur ’s morgens voor het ontbijt en aankleden en na het plassen.
- Noteer je gewicht dagelijks in een dagboek.
Bij plotse gewichtstoename of gewichtsvermindering van 2-3kg in één week:
raadpleeg je huisarts of hartfalenverpleegkundige.
- Zout trekt het vocht in het lichaam aan en vermindert de werking van diuretica. Daarom moet je de inname van zout beperken tot maximaal 5 gram per dag.
- ZOUTBEPERKING ≠ ZOUTLOOS!!
- Gebruik geen extra zout bij het bereiden van maaltijden. Gebruik geen vervangzouten! Deze bevatten veel kalium.
- Lees de etiketten goed op de voedingsproducten: de begrippen ‘Natrium’, ‘Na’ en ‘NaCl’ wijzen op de aanwezigheid van zout.
- Je krijgt van de diëtist een uitgebreide dieetlijst.
Wat bevat veel zout?
- Bepaalde kazen
- Schaal - en schelpdieren
- Kant - en klare bereidingen
- Conserven
- Sommige watermerken bijvoorbeeld Vichy
- Gerookte en gezouten vleeswaren
Wat kan wel?
- Verse kruiden
- Zachte poeders zoals peper, nootmuskaat ...
- Onbewerkte producten
- Alcohol is slecht voor het hart!
- Eerste 6 maanden na decompensatie GEEN alcohol!
- Nadien: zeer beperkte inname, bij gelegenheid.
- 1000ml tot 1500ml per dag
- De exacte hoeveelheid vocht die je dagelijks mag drinken wordt bepaald in samenspraak met de behandelende arts.
Voorbeeld:
| Aantal | Hoeveelheid | |
| Ontbijt | ||
| Koffie, thee, melk, … | 1 tas | ± 150ml |
| Middagmaal | ||
| Soep | 1 mok | ± 250ml |
| Avondmaal | ||
| Koffie | 1 tas | ± 150ml |
| Tussendoor | ||
| Water Pudding, yoghurt | 2 glazen 1 potje | ± 125ml 2 x ± 200ml = 400ml |
| Totaal ± 1075 ml | ||
Tips
- Spoel de mond regelmatig met water en spuw het daarna weer uit.
- Maak vooraf een indeling van de hoeveelheid vocht die je die dag kan innemen.
- Kauw goed tijdens de maaltijd.
- Citroensap werkt dorstlessend.
- Gekoelde dranken voorkomen dat je de neiging hebt om ‘door te drinken’.
- Serveer warme dranken steeds heel warm.
- Gebruik suikervrije kauwgom om de productie van speeksel te bevorderen.
- Neem geneesmiddelen in met de maaltijd en niet afzonderlijk met een glas water.
- Gebruik eventueel een maatbeker.
Roken
Indien je rookt, stop met roken.
Stoppen met roken kan onder begeleiding van een tabakoloog. Voor een afspraak bij de tabakologen van AZ Sint-Blasius:
- 052 25 25 25 (afsprakenbureau)
- 052 25 21 61 (tabakoloog)
rookstop@azsintblasius.be
Bespreek met je arts of je nog veilig kan autorijden. Je kan niet enkel jezelf, maar ook anderen in gevaar brengen. Na het plaatsen van een pacemaker of defibrillator, bestaan wettelijke termijnen waarbij je geen voertuig mag besturen:
- Plaatsen nieuwe pacemaker en/of ICD: 1 maand rijverbod.
- Bij het vervangen van een pacemaker- of ICD-electrode: 1 maand rijverbod.
- Bij het vervangen van een batterij: geen rijverbod.
- Na een shock van de ICD: 3 maanden rijverbod, vanaf de laatste stroomstoot.
Reizen is nog steeds mogelijk, maar wel afhankelijk van de ernst van het hartfalen.
Bespreek een eventuele reis op tijd met je behandelende arts.
- Vermijd vakanties op grote hoogte of zeer warme en vochtige bestemmingen.
- Vermijd ook heel lange vliegreizen.
- Kies een bestemming met een goede gezondheidsvoorziening.
- Las voldoende rustpauzes in.
- Neem voldoende medicatie mee.
- Zorg dat je steeds een medicatielijst op zak hebt.
- Neem eventueel een weegschaal mee voor het bijhouden van je gewicht.
Als hartpatiënt ben je gevoeliger om ernstig ziek te worden na infectie door een virus, zoals bijvoorbeeld het griepvirus, coronavirus, ... Jaarlijkse griepvaccinatie is zeker aan te raden, alsook vaccinatie tegen pneumokokken (longinfectie) en corona.
Intimiteit
Veel mensen met hartfalen twijfelen of ze seks mogen hebben en schamen zich een beetje om deze vraag aan hun arts of verpleegkundige voor te leggen. Het goede nieuws is dat de meeste mensen met hartfalen van seksuele relaties kunnen blijven genieten als ze hun klachten onder controle hebben. Net zoals bij elke andere activiteit is het beter om geen seks te hebben als je je ziek voelt, kortademig bent of last hebt van pijn op de borst.
Je voelt je misschien beter en hebt meer vertrouwen als je het volgende probeert:
- Kies een tijdstip voor seks wanneer je uitgerust en ontspannen bent en niet onder druk staat.
- Beleef seks in minder inspannende houdingen. Je kan bijvoorbeeld onderop liggen of naast elkaar. Als je je op een bepaald moment tijdens de gemeenschap niet goed voelt, buiten adem raakt of je moe voelt, stop dan en rust even uit.
Het is ook belangrijk te weten dat je misschien helemaal geen zin hebt in seks na een diagnose als hartfalen. Stress, angst en depressie zijn hele gewone gevoelens na een dergelijke diagnose en kunnen ervoor zorgen dat je minder zin in seks hebt. Als dit het geval is, kan je naar andere manieren zoeken van lichamelijk dicht bij en intiem zijn met je partner. Dit kan voor je partner ook geruststellend zijn.
Neem de tijd om aan je nieuwe situatie te wennen. Je interesse in seks kan terugkeren wanneer je jouw gezondheid weer meer onder controle hebt en je de nodige aanpassingen in je leefstijl hebt doorgevoerd.
- Dikke benen, enkels en/of opgezette buik
- Toegenomen kortademig
- Snelle gewichtstoename op enkele dagen
- Toegenomen vermoeidheid
- Rechtop zitten om te slapen
- Plotse hartkloppingen
- Hevige pijn op de borst die niet overgaat door te rusten
- Een plotse, vervelende prikkelhoest
Herken je deze alarmsignalen? Neem dan contact op met je huisarts of met de hartfalenverpleegkundigen (052 25 20 28).
