Hormonale therapie kan ook nevenwerkingen met zich meebrengen, zoals opvliegers; spier- en gewrichtspijn; botontkalking; gewichtstoename.
Opvliegers
Deze klachten worden veroorzaakt door een oestrogeendaling doordat de eierstokken niet meer actief zijn. Veel dames in de menopauze hebben deze klachten in wisselende mate. Bij gebruik van anti-oestrogenen kunnen de klachten toenemen. Meestal wendt je lichaam na een tijdje aan deze nieuwe situatie. Een aantal dames ondervindt evenwel een belangrijke impact op hun levenskwaliteit. Klassieke behandeling met oestrogenen (langs de mond, oestrogene gel of vaginale toediening) is niet mogelijk.
Menopauze geeft bij enkele patiënten slapeloosheid. Je slaapt soms ook minder goed door de nachtelijke warmte-opwellingen.
Aanpassingen in je voeding – life style:
- Mijd cafeïne, hete kruiden, alcohol en roken: dit kan een gunstig effect hebben.
- Probeer natuurlijke stoffen te dragen en kleed je in laagjes die je makkelijk kan uittrekken bij warmte-opwellingen.
- Blijf werken aan een goede conditie: beweeg en sport veel.
Als deze zaken niet helpen, kan je in overleg met je arts Dixarit® nemen (tot 3 tabletten per dag) of een preparaat met venlafaxine 75®. De resultaten van beide producten zijn wisselend.
Alternatieve methoden met wisselend succes zijn accupunctuur, vitamine E-supplementen, homeopathie en fyto-oestrogenen (bijvoorbeeld orientalin, ixoxx) of Sérélys 2 tabletten per dag.
Spier- en gewrichtspijn
Zeker bij inname van een aromatase inhibor kan je startpijn ervaren: stijfheid in spieren en/of gewrichten bij het beginnen bewegen ’s morgens of na een rustpauze. Hoewel alle gewrichten en/of spiergroepen last kunnen geven, zijn er het vaakst klachten in de handen.
In sommige gevallen kan het om een Carpal Tunnel Syndroom (CTS) gaan. Hierbij is er vaak uitstralende pijn naar de vingers toe. De behandeling kan bestaan uit een infiltratie, heelkundige ingreep en/of tijdelijk stoppen van inname aromatase inhibitor.
De spier- en gewrichtsklachten zijn frequenter als je vooraf een chemotherapie met taxanen kreeg.
Tijdelijk kan je een pijnstiller type paracetamol of een ontstekingsremmer nemen; soms helpt lokale warmte en in beweging blijven. Als de klachten te uitgesproken zijn, kan je in overleg met je arts de medicatie 2 tot 3 weken stoppen en het effect hiervan op de klachten afwachten. Bij een spectaculaire verbetering kan worden overwogen (opnieuw) tamoxifen te nemen.
Botontkalking
Tamoxifen geeft geen botontkalking. Integendeel, het beschermt tegen osteoporose. De aromatase inhibitoren (AI) kunnen osteoporose stimuleren. Daarom wordt bij elke patiënt die met een AI start best een DEXA botmeting gepland. Dit is een pijnloos onderzoek waarbij op medische beeldvorming een foto van de wervelzuil en heupkop wordt gemaakt. Zo wordt een T-score bepaald (dit is een indicator voor de hardheid van het botweefsel). Tijdens de behandeling met een AI zal in functie van de T-score bij de start van de behandeling af en toe een controle worden gepland. Preventie en behandeling van osteoporose is belangrijk omdat zo de kans op breuken verkleint.
Probeer minstens 30 minuten per dag te bewegen: dit stimuleert de botopbouw en zorgt voor versterking van de spieren die het skelet beschermen bij een eventuele val. Een goede vorm van bewegen is wandelen, omdat dit de gewrichten voldoende belast.
Voldoende blootstelling aan zonlicht is belangrijk voor de aanmaak van Vitamine D .
Let op je voeding: zorg voor voldoende calciuminname (1000-1200mg per dag). Calcium vind je in zuivelproducten, noten, zalm, spinazie en broccoli.
Vitamine D-aanmaak kan je stimuleren door elke dag 30 minuten buiten te zijn. Je vindt het ook in bepaalde voeding, zoals boter, eieren en vette vis.
Bij beperkte botontkalking zal een behandeling met calcium en Vitamine D worden gestart; bij uitgesproken botontkalking kan een injectie om de 6 maanden worden voorgesteld.
Tijdens de behandeling met een AI kom je in functie van de T-score bij de start van de behandeling af en toe op controleraadpleging.
Gewichtstoename
Heel wat dames kennen in de menopauze een lichte gewichtstoename. Een hormonale therapie, vooral met tamoxifen, kan bij sommige patiënten een gewichtstoename van 3 tot 5 kg veroorzaken. Een gezonde, gevarieerde voeding en voldoende beweging is daarom ook bij hormonale therapie belangrijk.
