Wat is acute verwardheid?
Wanneer je partner, familielid of kennis in AZ Sint-Blasius is opgenomen naar aanleiding van een ziekte, ongeval of een ingreep, dan heb je waarschijnlijk al gemerkt dat hij of zij niet reageert zoals je verwacht of gewend bent. Deze vorm van verwardheid wordt ook wel een delier genoemd. Degene die je in normale doen goed kent, is nu onrustig, begrijpt je niet of denkt op een andere plaats te zijn. Het is ook moeilijk om met hem of haar een gesprek te voeren.
Bij een delier is er sprake van een acuut optredende verwardheid. Vaak is deze verwardheid tijdelijk. Wanneer de lichamelijke situatie verbetert, neemt de verwardheid meestal af.
De periode van verwardheid kan variëren van enkele uren tot dagen. In sommige gevallen is het probleem van blijvende aard; dit is afhankelijk van een aantal factoren zoals
- de leeftijd van de patiënt
- de ernst van de lichamelijke aandoening
- zijn/haar conditie.
Oorzaken
Een delier kan vele oorzaken hebben. Een gekende vorm is een alcohol-delier.
Maar ook iemand die nooit alcohol gebruikt, kan een delier krijgen.
Mogelijke oorzaken zijn:
- een ingrijpende operatie,
- infectieziekten,
- medicatiegebruik,
- stoornissen in de stofwisseling,
- niet in de vertrouwde omgeving zijn
- stress, angst of weinig slaap.
Oudere mensen zijn vatbaarder voor een delier omdat hun hersenen eerder ontregeld kunnen raken.
Hoe herken je een delier?
Kenmerkend voor een delier is dat het plotseling ontstaat. De verschijnselen kunnen binnen enkele uren optreden en zijn onderhevig aan dag-schommelingen: goede en slechte momenten wisselen elkaar gedurende de dag af. De slechtere momenten zijn 's avonds en 's nachts meestal het hevigst.
Bij iemand met een delier kunnen verschillende verschijnselen optreden:
- een verminderd besef van de omgeving
- zich niet goed kunnen concentreren of de aandacht steeds naar iets anders verplaatsen
- onlogisch en onsamenhangend denken en spreken
- geheugenstoornissen: vergeten van dingen die kort geleden gebeurden
- gedesoriënteerd zijn: niet meer weten waar men is of welke dag het is
- hallucinaties (zien of horen van dingen die er niet zijn) of waanideeën (ernstig achterdochtige gedachten)
- bekenden niet meer herkennen
- snelle en onvoorspelbare stemmingswisselingen
- een verstoord slaapwaakritme
- onrustig of juist heel stil zijn.
Soms is het nodig om de bewegingsmogelijkheid van zeer onrustige patiënten te beperken.
Diagnose en behandeling van acute verwardheid
De arts probeert zo snel mogelijk de oorzaken van het delier vast te stellen en te behandelen. Om de verschijnselen van het delier te verminderen wordt soms medicatie gegeven. Het is niet altijd makkelijk om uit te maken of de patiënt lijdt aan een delier, aan dementie, of aan een depressie. Eventueel kan het advies van een psychiater gevraagd worden.
Voor de verpleegkundigen en artsen vervul jij als familielid of kennis een belangrijke rol bij acute verwardheid. Jij bent ons aanspreekpunt en speelt een belangrijke rol bij het scheppen van een veilige en vertrouwde zorgomgeving. Ook heb je een klare kijk op het medicatiegebruik en bepaalde gewoontes van de patiënt.
Wat kan je zelf doen?
Om de rust van de patiënt te bevorderen en het contact te verbeteren zijn de volgende richtlijnen belangrijk
- Wanneer je op bezoek komt, zeg dan wie je bent en waarom je komt. Herhaal dit zo vaak als nodig.
- Spreek rustig, in korte en duidelijke zinnen.
- Stel eenvoudige vragen.
Bijvoorbeeld: 'Heb je lekker gegeten?' in plaats van 'Heb je goed gegeten en wat heb je gegeten?' - Bezoek is belangrijk. Maar: te veel personen tegelijk of lange bezoektijden zijn vermoeiend en verwarrend.
- Wanneer je met meerdere personen op bezoek komt, ga dan zoveel mogelijk aan één kant van de patiënt zitten. Hij/zij kan zich dan op één punt richten.
- Zorg ervoor dat de bril of gehoorprothese binnen bereik ligt en gebruikt wordt.
- Het is niet raadzaam om mee te gaan in waanideeën of in dingen die de patiënt hoort of ziet maar er niet zijn. Probeer niet tegen te spreken of er ruzie over te maken maar maak duidelijk dat jij het anders ziet.
- Praat over bestaande personen en echte gebeurtenissen.
- Wanneer iemand tijdens een delier een helder moment heeft, vertel hem/haar dan dat hij/zij lichamelijk ziek is en in het ziekenhuis verblijft. Leg uit dat de verwardheid slechts tijdelijk is.
- Probeer de patiënt te betrekken bij het hier en nu.
Breng bijvoorbeeld de stadskrant mee en lees er stukjes uit voor. Of breng een foto mee van een bekende of van bekende voorwerpen.
Vragen?
Voor meer info kan je terecht bij de verpleegkundigen en/of artsen van de afdeling.
