Een heupprothese is de vervanging van het zieke heupgewricht door een kunstgewricht. Het team Orthopedie geeft regelmatig een heup- en knieklas. Tijdens deze sessie krijg je meer informatie over het plaatsen van een nieuwe heup- en/of knieprothese.
Indicatie voor een heupprothese
Soorten heupprothesen
Er bestaan verschillende soorten heupprothesen en een bepaald type prothese kan op verschillende manieren geplaatst worden. De keuze wordt bepaald door verschillende factoren zoals indicatie, leeftijd, botkwaliteit, activiteitsniveau, enzovoort. Onderstaand schema geeft een overzicht van de mogelijkheden en evoluties weer. De keuze is geval per geval anders en wordt bepaald in samenspraak tussen patiënt en chirurg.
- volgens type
- Totale heupprothese: zowel de bekkenpan als de heupkop worden vervangen
- Resurfacing heupprothese (ook wel een sportheup genoemd): de pan in het bekken wordt vervangen, de heupkop wordt niet verwijderd, maar wordt ter hoogte van zijn gewrichtsoppervlak bekleed met een metalen hoes
- Bipolaire (bicentrische) heuprothese: alleen de heupkop wordt verwijderd en vervangen, de pan in het bekken wordt niet vervangen
- Volgens fixatiemethode van de prothese
- gecementeerde prothese: de componenten (nieuwe stem en/of pan) worden door middel van botcement vastgezet in het bot
- cementloze prothese: femorale en acetabulaire component worden aangepast aan de grootte en doormeter van bekken en dijbeen (press fit), de gebruikte materialen laten beenderige ingroei van de prothesen toe
- Volgens toegangsweg van de operatie
- Anterieur: het heupgewricht wordt langs de voorzijde van de heup benaderd en vervangen. Bij deze ingreep gaan we tussen de spieren door en moeten deze niet worden doorgenomen.
- Posterieur: het heupgewricht wordt langs de achterzijde van de heup benaderd en vervangen.
- Anterolateraal: het heupgewricht wordt langs de voor- en zijkant van de heup benaderd en vervangen (deze toegangsweg wordt in ons centrum minder vaak toegepast).
- Volgens aard van het dragend oppervlak
Ook tussen de nieuwe heupkop en bekkenpan kan slijtage optreden. Om deze slijtage te beperken worden materialen gebruikt die maximale weerstand bieden tegen afslijten, voldoende stevig zijn en door het lichaam verdragen worden. Door deze sterke en vernieuwde materialen, gaat een heupprothese vandaag de dag 15 tot 20 jaar mee. De meest gebruikte koppels (kopje en pan) zijn:- metalen kopje en polyethyleen (UHMWPE) pan
- metalen kopje en metalen pan
- keramiek kopje (aluminiumoxide) en keramiek pan
Procedure
Wanneer de toegangsweg naar de heup is gemaakt, zal eerst de heupkop verwijderd worden. Hierdoor krijgen we toegang tot de heupkom. Dit wordt gefreesd een aangepast voor de nieuwe pan. Vervolgens wordt het femur (dijbeen) aangepast aan de nieuwe prothese. Wanneer ook deze geplaatst is, zal de prothese vervolledigd worden door het plaatsen van een heupkopje.
Nazorg - Op afdeling
- eerste dag na de operatie:
- transfer van bed naar zetel
- opzitten
- starten met gangrevalidatie (steunname toegelaten)
- tweede en daaropvolgende dagen (in de oefenzaal):
- verdere gangrevalidatie
- voorzichtige mobilisatieoefeningen
- tonificatieoefeningen van heup- en dijspieren
Nazorg - Ontslag naar huis
- eens de heup goed beweeglijk is, de wonde mooi droog is, de pijn onder controle is en de patiënt goed in staat is om te stappen.
Nazorg - Thuis
- verdere gangrevalidatie en oefentherapie met progressieve steunname
- Toediening van spuitjes tegen de trombose gedurende 6 weken
- Anti-trombosekousen gedurende 6 weken
Complicaties van een heupprothese
Het complicatierisico ligt tussen de 0 en 5% de belangrijkste zijn:
- Heupdislocatie (ontwrichting tussen bolletje en pan)
- Infectie
- Bloeduitstorting
- DVT of bloedklonter in de onderbenen (hiervoor krijg je preventief spuitjes)
- Voosheid ter hoogte van de laterale dij
