Wat is de lumbale sympathicusketen?
Aan de voorzijde van de lendenwervels ligt de lumbale sympathicusketen, dat is een zenuwbaan die deel uitmaakt van het zenuwstelsel dat we zelf niet onder controle hebben. Dit aparte zenuwstelsel regelt onder andere hoeveel bloed er door de bloedvaten gaat. Deze zenuwbaan speelt ook een rol in de pijnbeleving. Door blokkades van de lumbale sympathicusketen kan men de pijn verminderen en soms de doorbloeding van de benen verbeteren. De lumbale sympathicusketen ligt naast de lendenwervels en kan met een naald makkelijk bereikt worden.
Een infiltratie/denervatie van de lumbale sympathicusketen wordt toegepast bij patiënten met pijnklachten die verband houden met deze zenuwstrengen, zoals problemen met de bloeddoorstroming in het been, complex regionaal pijnsyndroom in het been (vroeger Sudeck genoemd).
Bij de behandeling onderscheiden we twee stappen:
Fase 1: de infiltratie of de proefblokkade
Bij een proefblokkade van de lumbale sympathicusketen wordt via een naald lokale verdoving ingebracht met als gevolg dat deze geen pijnsignalen meer door kan geven aan de hersenen. Een ander effect is dat de bloedvaten in het been gaan uitzetten, waardoor de bloeddoorstroming verbetert.
Als de pijnklachten na de infiltratie verminderen of verdwijnen, kunnen we ervan uitgaan dat de lumbale sympathicusketen een rol speelt in het ontstaan van het pijnprobleem.
Deze pijnvermindering moet zich binnen de 24 uur na de infiltratie voordoen en minstens 50% bedragen.
Is dat het geval, dan kunnen we, tijdens een tweede afspraak, overgaan naar fase 2: de radiofrequente behandeling of denervatie.
Fase 2: de radiofrequente behandeling of denervatie
Indien er geen enkele of onvoldoende beterschap optreedt na de proefblokkade, zal een denervatie ook geen pijnverlichting geven en dan wordt ze ook niet uitgevoerd.
Tijdens de denervatie wordt de lumbale sympathicusketen behandeld met een bepaald soort elektrische stroom. Een andere benaming is een radiofrequente (RF) laesie.
Tijdens de denervatie wordt de lumbale sympathicusketen door middel van een naald opgewarmd tot 80°C gedurende enkele minuten. Op deze manier wordt de lumbale sympathicusketen volledig stilgelegd. Dit geeft betere en langere pijnverlichting dan de infiltratie.
Hoe verloopt de behandeling?
- Vooraf krijg je een infuus.
- Je ligt op je buik.
- De betrokken regio wordt ontsmet.
- Eventueel wordt er een lichte verdoving toegediend (‘een roesje’)
- De huid wordt plaatselijk verdoofd.
- Met behulp van het radiologisch beeld (RX-stralen of echografie) worden de naalden (meestal drie) correct gepositioneerd en eventueel gecontroleerd door het inspuiten van contrastvloeistof. Deze plaatsing kan soms wat gevoelig zijn.
- Vervolgens wordt er lokale verdoving ingespoten of gebeurt er een denervatie.
Procedure van de denervatie:
- In de naald wordt er een elektrische stroom opgewekt. Je geeft mondeling aan (dus niet aanwijzen!) waar en wanneer je deze stroom voelt (een prikkelend gevoel of tintelingen). Wacht niet tot wanneer de stroom maximaal is, maar zeg het van zodra je de prikkeling gewaarwordt. Op deze manier gaan we na hoe ver de naald zich van de zenuwbaan bevindt.
- Wanneer je de opgewekte stroom niet of te laat voelt, moet de naald herplaatst worden.
- Vervolgens wordt een ander soort stroom toegediend, dit kan leiden tot spiersamentrekkingen.
- De eigenlijke behandeling (het opwarmen van de naaldtip tot 80°C) duurt ongeveer één tot twee minuten.
Na de procedure word je naar de ontwaakzaal gebracht. Hier word je nog een tijdje geobserveerd. Daarna ga je terug naar je kamer.
Na toestemming van de pijnarts kan je het ziekenhuis verlaten.
Nevenwerkingen en verwikkelingen
Hoewel de techniek en de producten erg veilig zijn, zijn er toch enkele nevenwerkingen en verwikkelingen beschreven:
- Tijdelijke pijn op de insteekplaats is niet ongebruikelijk of verontrustend.
- Na de infiltratie kunnen je bloeddruk en polsslag tijdelijk dalen: dit is te wijten aan de plaatselijke verdoving. Ook tijdelijke duizeligheid is beschreven. Daarom word je na de procedure nog een tijdje geobserveerd.
- Zwelling ter hoogte van de onderbenen of voeten.
- Orthostatische hypotensie (daling van de bloeddruk bij rechtkomen)
- Allergische reacties op latex, ontsmetting, contrastvloeistof of toegediende producten zijn steeds mogelijk. Vermeld steeds aan de verpleegkundige of arts of je gekende allergieën hebt.
- Ernstige verwikkelingen zoals bloedingen, infectie (bijvoorbeeld hersenvliesontsteking) en zenuwbeschadiging zijn mogelijk, maar gelukkig erg zeldzaam.
Bijzondere aandachtspunten en voorzorgen
- Houd er rekening mee dat je de dag van de behandeling geen voertuigen mag besturen of machines mag bedienen. Je moet zeker een begeleider (chauffeur) voorzien. Indien dat niet het geval is, zal de behandeling uitgesteld worden.
- Indien je ’s morgens komt, moet je nuchter zijn vanaf middernacht. Je normale ochtendmedicatie mag je innemen met een slokje water. Uitzondering: medicatie voor diabetes en bepaalde bloedverdunners mag je niet innemen.
Indien de behandeling gepland is in de namiddag, mag je een licht ontbijt nemen tot 08u00. - Indien er een mogelijkheid bestaat dat je zwanger bent, wordt de behandeling best niet uitgevoerd.
- Het is aangewezen om bepaalde bloedverdunnende geneesmiddelen op voorhand te stoppen. Dit zal tijdens de voorafgaande consultatie besproken worden.
- Indien je een infectie doormaakt (bijvoorbeeld keelontsteking, tandabces, luchtweginfectie, maag- of darminfectie, blaasinfectie, lokale infectie in de regio waar de infiltratie uitgevoerd wordt, behandeling met een antibioticum, …) kan het nodig zijn om de behandeling uit te stellen.
Na de behandeling
Na de behandeling stuurt de pijnarts een verslag van de procedure door naar je huisarts en eventueel naar de verwijzende arts-specialist.
Moesten er zich na de behandeling problemen voordoen, dan verwittig je best je huisarts. Dat is de aangewezen persoon om je vragen te beantwoorden of je eventueel door te verwijzen.
Praktische info
De behandeling vindt plaats op onze campus in Dendermonde, Kroonveldlaan 50.
- Wij raden je aan om ruim op tijd te komen, 30 minuten vóór het tijdstip van de afspraak.
- Breng steeds je identiteitskaart mee.
- Vermeld vooraf aan de verpleegkundige of arts of bepaalde documenten moeten ingevuld worden (sociaal verlof, brief adviseur, documenten hospitalisatieverzekering, …).
