Een alternatieve manier om de stevigheid te herstellen/behouden.
Klassiek bestond er maar één “universele” manier om een verlies van stevigheid van een wervelzuilsegment te herstellen en dat was de fusieoperatie (het vastmaken van de wervels aan elkaar). Deze operatie werd vooral gebruikt om de ultieme stadia van slijtage van de wervelzuil te behandelen, alsook om de gevolgen van aangeboren afwijkingen die “losse” schakels veroorzaken tegen te gaan. Tevens gebruikte men de fusie voor de behandeling van de gevolgen van ongevallen, tumoren, … Kortom, alle oorzaken van het verlies van stevigheid en/of draagkracht van de wervelkolom.
Logisch gevolg van een dergelijke fusieoperatie is echter de verstijving van een deel van de wervelzuil. Op die manier bekomt men natuurlijk de ultieme stevigheid van het betrokken segment, maar veroorzaakt men logischerwijze ook gevolgen voor de bewegingsmogelijkheid van de wervelkolom. Hierdoor valt het te verwachten (alhoewel dit nooit eenduidig bewezen werd) dat er een nadelig effect kan ontstaan op de nabijgelegen schakels, die de gevolgen van de veranderde bewegingsmogelijkheid noodzakelijkerwijze mee moeten opvangen. Vooral bij jongere mensen kan dit dan ook zijn gevolg hebben op middellange tot lange termijn. Alhoewel de fusieoperatie ondertussen zijn nut bewezen heeft, met goede resultaten van 80 tot 85% in de handen van een ervaren chirurg, werd de laatste jaren actief gezocht naar alternatieven voor deze ingreep.
De meest bewezen non-fusion techniek maakt gebruik van een “dynamische” en dus beweeglijke verbinding tussen de aanpalende wervels, waardoor de verstijving van het betrokken segment vermeden wordt. De geopereerde verbinding behoudt hierdoor zijn beweeglijkheid, terwijl de draagkracht en de stevigheid toch die van het originele segment benadert. Hierdoor kunnen hopelijk de gevolgen op langere termijn voor de aanpalende segmenten verminderd worden.
Bij deze ingreep maakt men gebruik van een elastische verbinding tussen de wervels. Zoals ook voor een fusieoperatie meestal het geval is worden de wervels in kwestie gefixeerd met schroeven. Tussen deze schroeven komt dan een kabel met eromheen een elastisch element, dit in tegenstelling tot de fusie, waar de schroeven zullen verbonden worden door een staaf of een plaat.
De materialen die hiervoor worden gebruikt werden getest in het labo en zouden, wanneer ze op de wervelzuil staan, een stevigheid geven die de stevigheid van een normaal wervelsegment benadert. Om dergelijke stevigheid te kunnen geven behoeven deze implantaten echter de aanwezigheid van een tussenwervelschijf en van twee facetgewrichtjes. Met andere woorden, het implantaat is niet ontwikkeld als een “gewrichtsvervangende prothese”, en kan dus niet gebruikt worden als bijvoorbeeld door vorige operaties of door de ziekte die behandeld wordt, één van deze elementen ontbreekt. Voorlopig is als enige implantaat de DYNESYS beschikbaar, ontwikkeld en verdeeld door Zimmer Spine.
De voordelen van een dynamische stabilisatie
- Door het behoud van de beweeglijkheid op het geopereerde deel van de wervelzuil, zullen de gevolgen voor de rest van de wervelzuil minder ingrijpend zijn. Hierdoor kunnen eventuele nieuwe problemen op andere niveaus voorkomen worden.
- Door het feit dat de geopereerde schakel niet moet “vastgroeien” zoals dit bij een fusie het geval is, kan de patiënt veel vroeger na zijn operatie actief beginnen worden, waardoor het herstel vlotter verloopt. Meestal kan enige activiteit toegelaten worden vanaf een zestal weken na de operatie.
- Vermits men in principe door het plaatsen van de dynamische stabilisatie niets moet beschadigen aan de structurele elementen van het wervelsegment (de tussenwervelschijf en de facetgewrichten), kan men nadien nog alle kanten op, moest het resultaat van de operatie om één of andere reden (bijvoorbeeld als zich een verwikkeling zou voordoen) niet voldoet aan de verwachtingen. De opties om over te gaan tot een fusie, een discusprothese, het opnieuw verwijderen van de dynamische stabilisatie, ... blijven open.
De dynamische stabilisatie kan worden gebruikt wanneer de botkwaliteit begint te verminderen door bijvoorbeeld de leeftijd. Vermits de montage een deel van de krachten zal absorberen, komt er minder kracht op de schroeven, en hebben deze minder de neiging om los te komen in het bot.
De nadelen van een dynamische stabilisatie
- Zoals reeds aangehaald, behoeft het systeem de aanwezigheid van de normale structurele elementen van het wervelsegment, zodat het niet kan gebruikt worden wanneer de stevigheid van het segment té sterk verminderd is. Hierdoor kunnen een belangrijk aantal problemen nog niet met een dynamische oplossing worden behandeld.
- Wat de resultaten van dergelijke operaties zullen zijn op de langere termijn (meer dan 30 jaar). Vooral omdat het implantaat blijvend belast wordt, blijft de kans bestaan op het ontstaan van problemen (bijvoorbeeld het loskomen van het materiaal), hetgeen na een geslaagde fusieoperatie niet het geval is.
De indicaties voor een ‘soepele fusie’ zijn, in vergelijking met een gewone fusie, beperkt
- Een centrale hernia met een beperkte slijtage van de tussenwervelschijf.
- Het versneld ouder worden van een schakel boven of onder een vroegere fusie of aangeboren afwijking
- Om te voorkomen dat een operatie een schakel instabiel zou maken, bijvoorbeeld wanneer delen van de wervelzuil moeten verwijderd worden om het ruggenmerg of de zenuwen meer ruimte te geven.
