De blaas heeft 2 belangrijke functies. Een eerste functie is het vormen van een tijdelijk reservoir voor de urine die geproduceerd wordt door de nieren. Een tweede belangrijke functie is het naar buiten laten van de urine op het passende moment, ook wel urineren genoemd.
Bij het urineren is er een complexe samenwerking tussen het centrale zenuwstelsel, onze blaasspieren en onze bekkenbodemspieren noodzakelijk.
De minste storing in dit proces kan zorgen voor ongecontroleerd urineverlies of incontinentie. Incontinentie bestaat in vele vormen en kan verschillende oorzaken en behandelingen hebben.
Types incontinentie
Stress- of inspanningscontinentie
De meest voorkomende vorm van urineverlies bij vrouwen is de inspanningsgebonden incontinentie. Het woord stress verwijst naar spanning en niet naar psychische stress. Het urineverlies treedt vooral op tijdens lichamelijke activiteiten (iets tillen, lopen, sport, ...). Maar ook niezen, hoesten of lachen, kan urineverlies veroorzaken. Kort samengevat zal er urineverlies zijn bij plotse drukverhogingen in de buik.
Urge incontinentie
Een overactieve blaas kan in sommige gevallen aanleiding geven tot urineverlies. Verschillende oorzaken kunnen aanleiding geven tot een overactieve blaas.
Een hevige contractie van de blaasspier veroorzaakt een forse aandrang tot plassen met soms urineverlies tot gevolg. Deze vorm van urineverlies heet "drang" of “urge” incontinentie. Deze zeer vervelende vorm van urineverlies kan onverwacht en veelvuldig optreden.
Diagnose
Uroflowmetrie
De uroflowmetrie is een toilet met daaronder een meetintrument (flowmeter) dat de kracht van de urinestraal en de hoeveelheid geplaste urine meet. Het enige wat je moet voorzien voor dit onderzoek is een volle blaas.
Echografie
Deze techniek kan voor verschillende doelen gebruikt worden (onder andere bekijken van de blaas, nieren, prostaat en andere organen). Het orgaan wordt in beeld gebracht door middel van geluidsgolven. Voor een echografie van de prostaat wordt het onderzoek inwendig uitgevoerd via de aars. Zo kan de uroloog verschillende zaken gaan bekijken:
- Hoeveel urine blijft er achter in de blaas na het plassen
- De grootte en vorm van de prostaat
Cystoscopie
Een cystoscopie is een inwendig onderzoek via het plaskanaal om de doorgankelijkheid van de urethra (plaskanaal), de grootte van de prostaatkwabben en het aspect van het blaasslijmvlies te beoordelen. Vooraf wordt in de urethra een verdovend glijmiddel ingebracht dat het slijmvlies in de urethra verdooft. Door de cystoscoop stroomt steriel water naar binnen om de blaas te vullen. Op deze manier heeft de arts een duidelijk zicht op de binnenkant van de blaas. Na afloop van het onderzoek kan je last hebben van een vals aandranggevoel, dat na enkele uren vanzelf verdwijnt wanneer je voldoende drinkt.
Urodynamisch onderzoek
Het urodynamisch onderzoek is een onderzoek waarbij de druk en de werking van de blaas en de sluitspier wordt gemeten. De druk in de blaas en in de plasbuis wordt gemeten door een dun drukkathetertje van slechts een 2 tot 3 mm diameter. Dit wordt ingebracht via de plasbuis tot in de blaas. Via dit dunne kathetertje kan de blaas gevuld worden. Behalve de drukmeting kan tijdens dit onderzoek ook een straalmeting worden uitgevoerd. Deze metingen geven info over de functie van de blaas.
Behandelingen
Verschillende behandelingen zijn beschikbaar, je uroloog zal na een grondig onderzoek de meest gepaste behandeling opstarten.
Stressincontinentie
- Bekkenbodemkiné
- Kunstsluitspier
- Urethrale sling: bandje ter ondersteuning van de plasbuis ter behandeling van stressincontinentie
- Male sling prothese
Urge incontinentie
- Bekkenbodemkiné
- Medicatie
- Botoxinjecties: een endoscopische injectie van een product in de blaasspier ter tijdelijke vermindering van de spierkracht.
- Sacrale zenuwstimulatie: heelkundige implantatie van een sacrale zenuwstimulator die de werking van de blaas kan beïnvloeden (te vergelijken met een pacemaker).
